Monitoring finansowania kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego
Program Przeciw Korupcji Fundacji im. Stefana Batorego przy współpracy ponad 50 wolontariuszy z całego kraju przeprowadził projekt monitoringu finansowania kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego, który maił na celu przeprowadzenie społecznej kontroli źródeł finansowania oraz sposobu wydatkowania środków przez komitety wyborcze, wystawiające kandydatów w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 r.
Wśród uczestników projektu byli przedstawiciele organizacji pozarządowych, studenckich kół naukowych, lokalni dziennikarze jak również osoby niezrzeszone. Ze względu na możliwość wystąpienia konfliktu interesów, w projekcie nie mogli wziąć udziału kandydaci startujący w tegorocznych wyborach do Parlamentu Europejskiego, osoby wspierające ich kampanię wyborczą oraz członkowie partii politycznych i młodzieżowych organizacji partyjnych.
W ramach monitoringu, na poziomie ogólnopolskim i lokalnym prowadzona była analiza wydatków na kampanię medialną, materiały propagandowe, działania promocyjne w internecie i festyny wyborcze, a także obserwacja źródeł pochodzenia środków przeznaczanych na kampanie wyborcze kandydatów do Parlamentu Europejskiego, szczególnie pod kątem ewentualnego wykorzystywania na ten cel środków publicznych. Dane dotyczące wielkości wydatków komitetów wyborczych na reklamę na billboardach i w mediach elektronicznych przekazał nam bezpłatnie dom mediowy OMD Media Direction.
Na poziomie lokalnym uczestnicy projektu prowadzili monitoring lokalnej kampanii medialnej oraz spotkań wyborczych w swoich miejscowościach np. monitorowali reklamy wyborcze w lokalnych portalach internetowych, przeprowadzali rozmowy z lokalnymi przedstawicielami komitetów wyborczych, opisywali przebieg spotkań wyborczych pod kątem poniesionych przez komitet wyborczy wydatków oraz zbierali przykładowe gadżety wyborcze.
W czerwcu 2009 r., tuż przed wyborami zorganizowalismy konferencję prasową, na której zaprezentowaliśmy wstępny raport [PDF 1,3 MB] awierający zauważone w toku kampanii wyborczej nieprawidłowości dotyczące pozyskiwania i wydatkowania funduszy w trakcie kampanii wyborczej.
W raporcie tym wyróżniono następujące naruszenia w finansowaniu kampanii wyborczej:
- prowadzenie kampanii wyborczej przez podmioty inne niż komitety wyborcze;
- wykorzystywanie środków publicznych bądź funkcji publicznych do prowadzenia kampanii wyborczej;
- nieoznaczanie materiałów wyborczych;
- wykorzystywanie internetu do prowadzenia kampanii z pominięciem komitetu wyborczego.
Projekt zakończył się 4 marca 2010 r. opublikowaniem raportu przedstawiającego analizę sprawozdań finansowych złożonych przez komitety wyborcze i materiałów zebranych w trakcie trwania kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego.
Monitoring finansowania kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego był już trzecim prowadzonym przez Program Przeciw Korupcji tego typu projektem po monitoringu kampanii prezydenckiej w 2005 r. i kampanii samorządowej w 2006 r. Projekty te wykazały licznie nieprawidłowości zarówno w pozyskiwaniu jak i wydatkowaniu środków w ramach kampanii wyborczych.
